II. DURAN VARLIKLAR
A-) TİCARİ ALACAKLAR
1- Alıcılar
2-Alacak Senetleri
3-Alacak Senetleri Reeskontu
4-Verilen Depozito Ve Teminatlar
5-Şüpheli Alacaklar Karşılığı
B-) DİĞER ALACAKLAR
1- Ortaklardan Alacaklar
2- İştiraklerden Alacaklar
3- Bağlı Ortaklardan Alacaklar
4- Personelden Alacaklar
5- Diğer Çeşitli Alacaklar
6- Diğer Alacak Senetleri Reeskontu
7-Şüpheli Alacaklar Karşılığı
C-) MALİ DURAN VARLIKLAR
1- Bağlı Menkul Kıymetler
2-Bağlı Menkul Kıymetler Değer Düşüklüğü Karşılığı
3-İştirakler
4-İştirakler Sermaye Taahhütleri
5-İştirakler Sermaye Payları Değer Düşüklüğü Karşılığı
6-Bağlı Ortaklıklar
7-Bağlı Ortaklıklar Sermaye Taahhütleri
8-Bağlı Ortaklıklar Sermaye Payları Değer Düşüklüğü Karşılığı
9-Diğer Mali Duran Varlıklar
10-Diğer Mali Varlıklar Değer Düşüklüğü Karşılığı
D-) MADDİ DURAN VARLIKLAR
1- Arazi Ve Arsalar
2-Yer Altı Ve Yer Üstü Düzenleri
3-Binalar
4-Tesis, Makine Ve Cihazlar
5-Taşıtlar
6-Demirbaşlar
7-Diğer Maddi Duran Varlıklar
8-Birikmiş Amortismanlar
9-Yapılmakta Olan Yatırımlar
10-Verilen Avanslar
E-) MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR
1-Haklar
2-Şerefiye
3-Kuruluş Ve Örgütlenme Giderleri
4-Araştırma Ve Geliştirme Giderleri
5-Özel Giderler
6-Diğer Maddi Olmayan Duran Varlıklar
7-Birikmiş Amortismanlar
8-Verilen Avanslar
F-) ÖZEL TÜKENMEYE TABİ VARLIKLAR
1-Arama Giderleri
2-Hazırlık Ve Geliştirmme Giderleri
3-Diğer Özel Tükenmeye Tabi Varlıklar
4-Birikmiş Tükenme Payları
5-Verilen Avanslar
G-) GELECEK YILLARA AİT GİDERLER VE GELİR TAHAKKUKLARI
1-Gelecek Yıllara Ait Giderler
2-Gelir Tahakkukları
H-) DİĞER DURAN VARLIKLAR
1-Gelecek Yıllarda İndirilecek Kdv
2-Diğer Kdv
3-Diğer Çeşitli Duran Varlıklar
PASİF
I. KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR
A-) MALİ BORÇALAR
1-Banka Kredileri
2-Uzun Vadeli Kredilerin Anapara Taksitleri ve Faizleri
3-Tahvil, Anapara, Borç,Taksit ve Faizleri
4-Çıkarılmış Bonolar Ve Senetler
5-Çıkarılmış Diğer Menkul Kıymetler
6-Menkul Kıymetler İhraç Farkı
7-Diğer Mali Borçlar
B-) TİCARİ BORÇLAR
1-Satıcılar
2-Borç Senetleri
3-Borç Senetleri Reeskontu
4-Alınan Depozito Ve Teminatlar
5-Diğer Ticari Borçlar
C-) DİĞER BORÇLAR
1-Ortaklara Borçlar
2-İştirakçilere Borçlar
3-Bağlı Ortaklıklar Borçlar
4-Personele Borçlar
5-Diğer Borç Senetleri Reeskontu
6-Diğer Çeşitli Borçlar
D-) ALINAN AVANSLAR
E-) ÖDENECEK VERGİ VE DİĞER YÜKÜMLÜLÜKLER
1-Ödenecek Vergi Ve Fonlar
2-Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri
3-Vadesi Geçmiş Ertelenmiş Veya Taksitlendirilmiş Vergi Ve Diğer Yükümlülükler
4-Ödenecek Diğer Yükümlülükler
F-) BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARI
1-Dönem Karı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları
2-Dönem Karının Peşin Ödenen Vergi ve Diğer Yükümlülükleri
3-Kıdem Tazmınatları Karşılığı
4-Diğer Borç Ve Gider Karşılıkları
G-) GELECEK AYLARA AİT GELİRLER VE GİDER TAHAKKUKLARI
1- Gelecek Aylar Ait Gelirler
2- Gider Tahakkukları
H-) DİĞER KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR
1-Hesaplanan Kdv
2-Diğer Kdv
3-Sayım Ve Tesellüm Fazlaları
4-Diğer Çeşitli Yabancı Kaynaklar
II. UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR
A-) MALİ BORÇLAR
1-Banka Kredileri
2-Çıkarılmış Tahviller
3-Çıkarılmış Diğer Menkul Kıymetler
4-Menkul Kıymet İhraç Farkı
5-Diğer Mali Borçlar
B-) TİCARİ BORÇALAR
1-Satıcılar
2-Borç Senetleri
3-Borç Senetleri Reeskontu
4-Alınan Depozito Ve Teminatlar
5-Diğer Ticari Borçlar
C-) DİĞER BORÇLAR
1-Ortaklara Borçlar
2-İştiraklere Borçlar
3-Bağlı Ortaklıklara Borçlar
4-Diğer Borç Senetleri Reeskontu
5-Kamuya Olan Ertelenmiş Veya Taksitlendirilmiş Borçlar
6-Diğer Çeşitli Borçalar
D-) ALINAN AVANSLAR
E-) BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARI
1-Kıdem Tazmınati Karşılığı
2-Diğer Borç Ve Gider Karşiliklari
F- ) GELECEK YILLARA AİT GELİR VE GİDERLER TAHAKKUKLARI
1-Gelecek Yıllara Ait Gelirler
2-Gider Tahakkuklar
G-) DİĞER UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR
1-Gelecek Yıllara Ertelenen veya Terkin Edilen Kdv.
2-Diğer Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar Toplamı
III. ÖZ KAYNAKLAR
A-) ÖDENMİŞ SERMAYE
1-Sermaye
2-Ödenmemiş Sermaye
B-) SERMAYE YEDEKLERİ
1-Hisse Senedi İhraç Pirimleri
2-Hisse Senedi İptal Karları
3-Maddi Duran Varlık Yeniden Değerleme Artışlari
4-İştirakler Yeniden Değerleme Artışları
5-Diğer Sermaye Yedekleri
C-) KAR YEDEKLERİ
1-Yasal Yedekler
2-Yasal Yedekler
3-Olağanüstü Yedekler
4-Diğer Kar Yedekleri
5-Özel Fonlar
D-) GEÇMİŞ YILLAR KARLARI
E-) GEÇMİŞ YILLAR ZARARLARI
F-) DÖNEM NET KARI (ZARARI)[1]
4.3. MALİ NİTELİKTEKİ İŞLEMLER VE BİLANÇO ÜZERİNDEKİ ETKİSİ:
4.3.1. MALİ NİTELİKLİ İŞLEMLER:
İşletmenin tüm faaliyetlerini meydana getiren olaylardan bazıları varlıkları, borçları, sermayeyi oluşturan unsurlarda para ile ifade edilebilen değişme yaratır, bazıları yaratmaz. Değişme yaratan olaylar “mali karekterdeki olaylar” dır. Muhasebe bu olaylarla ilgilenir. Dolayısıyla mali karekterdeki işlemlere “muhasebe işlemleri de denilmektedir.
Schattkee , Jensen, Bean, Accounting (Concepts and Uses) adlı kitaplarında “bir muhasebe işlemi bir işletmenin varlıkları ve kaynaklarının miktarına , yapısına ve kompozisyonuna tesir eden bir olaydır.” [2]
Muhasebe işlemlerinin varlıklar,borçlar ve sermayede yaratacağı değişmeler,bilanço eşitliğini hiçbirzaman bozmaz.Mali nitelikteki işlemlerin yarattığı işlemlerin değişmelerin birbirini dengeleyen iki taraflı etkisi vardır.Bunu çeşitli örneklerle açıklamak mümkündür.
Peşin Mal Alışı: Varlıkların bir unsuru olan malın para ile satmak amacıyla mal alındığını varsayalım.Bu durumlarda varlıklardan para da bir azalma olurken,malda aynı büyüklükte bir artma olacaktır.Böylece varlıklar toplamı değişmeyecek,dolayısıyla eşitlik bozulmayacaktır.
Maliyetine Peşin Satış: Bir varlık unsuru olan malın maliyet değeri üzerinden peşin olarak satıldığını düşünelim. Malda meydana gelen azalma, parada meydana gelen artma ile varlıklar dengeye gelecektir. Bu durumda varlıklardan birinde artma, diğerinde aynı büyüklükte bir azalma meydana geldiği için varlıklar toplamında bir değişme olmayacağından eşitlik bozulmayacaktır.
Karlı Peşin Şatış: Bir varlık unsuru olan malın bu kez karlı satıldığını varsayalım. Bu durumda, paradaki artış maldaki azalmadan kar kadar fazla bir büyüklükte olacaktır. Kar işletme sahibinin hakkı olduğu için sermayeyi büyütecektir. Dolayısıyla varlıklar toplamında kar kadar bir artış olunca aynı zamanda aynı artış sermayede de meydana geldiğinden bilanço eşitliği bozulmayacaktır.
Zararlı Peşin Satış: Satışın zararlı yapılaması durumunda ise işletmeye çıkan maldan daha az para geleceğinden varlıklar toplamında zarar kadar bir azalma olacaktır. Aynı zamanda işletme sahibinin varlıklar üzerindeki haklarında zarar kadar bir azalma meydana geleceğinden sermayede de zarar büyüklüğünde bir azalma meydana gelecektir. Sonuçta eşitlik yine bozulmayacaktır.
