küçük ünlü uyumundan önce ünlü harflerimizi tekrar tanıyalım
ince sesliler : e,i,ö,ü
kalın sesliler : a,ı,o,u
düz sesliler: a,e,ı,i
yuvarlak sesliler : o,ö,u,ü
dar düz ünlüler : ı,i
geniş düz: a,e
dar yuvarlak : u,ü
geniş yuvarlak : o,ö
bu seslilerin düz ve yuvarlak oluşu dudak şeklimize göre belirlenir.
Küçük ünlü uyumu kuralı seslilerin düz ve yuvarlak oluşlarına göre 2 farklı biçimde şekillenmektedir.
1. eğer kelimenin ilk hecesinde düz ünlülerden (a, e, ı, i) biri varsa, sonraki hecelerde de düz ünlüler bulunur: kaynamak, ısınmak
2a.. Türkçe bir kelimenin ilk hecesi yuvarlak bir ünlü ile başlıyorsa (o, ö, u, ü) bu yuvarlak ünlü heceyi izleyen ilk hecede dar yuvarlak (u, ü) veya geniş düz (a, e) ünlüler bulunur: yorgunluk, yoklamak, vurmak, yumurta, uçtu, önde, özlemek, güreşmek
Dilimizde küçük ünlü uyumuna aykırı bazı kelimeler vardır: avuç, çamur, kabuk, kavuşmak, savurmak, yağmur.
Küçük ünlü uyumu Türkçe kökenli olmayan kelimeler için geçerli değildir.
alkol, doktor, radyo, profesör, mühim, müzik.
Türkçemizdeki kelimelerin sesli düzenini, büyük ünlü ve küçük ünlü uyumlarıyla, birinci heceden sonra o, ö seslerinin bulunmaması kuralı birlikte belirler. Bu ünlü düzeni ve ilk heceyi izleyen ünlü türleri aşağıdaki tabloda görülmektedir:
