Eğitim bireyin davranışlarında kendi yaşantısı yoluyla ve kasıtlı olarak istendik değişme meydana getirme sürecidir.Eğitim sürecinden geçmemiş kişi kendi kendine gelişme olanağı bulamaz bulsa bile tam anlamıyla oturtamaz. Bu yüzden kişinin toplumun kendinden istedikleri şeylere yerine getirebilmesi için en azından temel eğitim sürecinden geçmelidir.
Başka açıdan eğitimin amaç ve işlevleri bölümünde de belirtildiği gibi eğitim siyasal anlamda demokrasi,özgür düşünde,yurttaşlık bilinci,eşitlik,adalet,milli kültürün tanınması ve benimsenmesi gibi konularda önemli bir görevi yerine getirmektedir.
Eğitim genel anlamda politika ve yönetim sanatıdır.Çünkü devletin varlığını gücünü ve temel ilkelerini topluma kabul ettirebilmek için kullandığı en önemli araçlardan biri eğitimdir.Her devlet doğal olarak kendi politik anlayışını yeni yetişen kuşaklara aktarmak ve benimsetmek ister bunu da okul aracılığıyla yapar.
Politik sistemin temellerini;
*Devlet yapısı ve dayandığı felsefe
*Anayasası
*Yasama
*Yürütme
*Yargı ile ilgili kurum ve kuruluşları, bunların işleyişi oluşturur.
Bir ülkenin eğitim politikası belirlenirken iki temel nokta göz önünde bulundurulur,bunlardan biri ülkenin gereksinimleri diğeri ise ülkenin üyesi bulunduğu uluslar arası kuruluşlarla yapılan anlaşmalardır.Örneğin;gençlik programları Avrupa Birliğine girmek için üniversiteler kapsamında yapılan programlarıdır.
(slayt-Türk milli eğitimin amaçları)
EĞİTİM,DEVLET VE İDEOLOJİ
Devletin varlığının sürekliliği için devlet tarafından olmazsa olmaz görünen kural değer ve ilkeler siyasal iktidarlar tarafından toplumu düzenlemenin bir aracı olarak kullanılır.Bu da kurumlarda verilen eğitimle olur.
Resmi ideoloji yasama,yargı,yürütme organları tarafından genel olarak kabul edilen değerler ve ilkeler bütününü içerir.Eğitim siyasal iktidarların resmi ideolojiyi anladıkları ve yorumladıkları biçimiyle topluma kabul ettirmenin zeminini hazırlar.Zorunlu eğitimin varoluş nedeni öncelikle resmi ideolojinin topluma aktarılmasına aracılık etmesidir.
Demokratik bir devlet eğitim aracılığıyla demokrasinin temel değer ilke ve kurallarının bireylere kazandırılmasını amaçlar.
Her ülkede eğitim bir politika sorunudur.Politika,kamu düzeni için gerekli ve uygun kararların alınması ve uygulanması anlamına gelir.
Etik;bir meslek grubunun uymak zorunda olduğu davranışlar bütünüdür.Evrensel etik;bireyin sosyal,ekonomik ve ekolojik çevresiyle uyum içerisinde yaşamasının gereklerini düzenler.Etiğin en temel işlevi ortak yaşam kuracak uyumlu davranışlara yol göstermektir.Etik eğitim yoluyla kazandırılır.Toplumun ve devletin sağlıklı bir şekilde işleyebilmesi için bireye bazı özellikler kazandırılmalıdır.(slayt)
Bu maddelerin yanı sıra eğitimle ilgili politikalar oluşturulurken de hassas davranılmalıdır.Çünkü eğitim politikaları herkesi etkilemektedir.Bu açıdan şu ilkeler göz önünde bulundurulmalıdır.
*Eğitim politikaları bireysel yaşantıları doğrudan etkiler.
*Eğitim politikaları toplumsal yaşantıları doğrudan etkiler.
*Eğitim politikalarındaki değişiklikler etkisini uzun yıllar sonrasında gösterir.Gündelik olgu ve olaylar üzerinden hareket ederek etkisi yıllar sonra ortaya çıkar.
*Eğitim politikaları ekonomik bir değer olarak da ciddi ve pahalı yatırımlar gerektirir.
DEMOKRASİ VE EĞİTİM
DEMOKRASİ EĞİTİMİ:
Demokrasi ülke hakkında önerdikleri çözümleri azınlıkta kalanları çoğunluk haline gelebilme haklı olanağının bulunduğu bir çoğunluk yönetimidir.Demokrasinin en belirleyici yanı kişi hak ve özgürlüğünü garanti altına almasıdır.Buna bağlı olarak demokrasinin dayandığı temel değerler eşitlik,adalet,özgürlük,aklın egemenliği,insana saygı kavramlarıdır.
Demokratik toplumun gelişmesi için insanların günlük yaşamlarından demokratik idealleri destekleyen ve geliştiren davranışları göstermeleri beklenir.Bunun sağlanmasında eğitime büyük görev düşmektedir.Bu anlamda eğitim bireylere demokrasiyi destekleyici nitelikte olan kendini ifade etme sorumluluk duygusu liderlik toplumsal sorumluluk ve bağlılık duygusunu aşılar.
Bir demokraside eğitim sisteminin bağlı olması gereken ilkeler şu şekildedir.
*Halk kendini yönetecek kişiyi seçtiği için bu konuda sorumlu olarak eğitilmelidir.
*Eğitim yoluyla herkes kendi yeteneklerini sonuna kadar geliştirmeyi bilmelidir.
*İnsanlar özgür olmak için eğitilmelidir.
*Eğitim açık fikirliliği geliştirmelidir.
*Okul demokratik uğraşlara bir ortam olmalıdır.
*Eğitim üzerindeki siyasal denetim asgari düzeyde olmalıdır.
Eğitim sistemimizde demokrasi eğitimi MES’nin temel ilkelerinden biri olarak kabul edilmiş böylece yasa ile okullarda demokrasi eğitiminin yapılacağı ön görülmüştür. Bu anlamda eğitimin önemli görevlerinden birisi de demokrasi eğitimidir.Okulların görevleri demokratik değerlere sahip bireylerin yetişmesini sağlamaktır.demokrasi eğitiminin en temel amacı da demokratik özelliklere sahip bireylerden oluşan bir demokratik toplum ortaya çıkartmaktır.
DEMOKRATİK EĞİTİM:
İnsan için temel değerlerinin oluşması demokratik kurumlarla mümkündür.Demokratik kurum için aracı ise demokratik eğitim sistemidir.
Demokratik eğitim merkezinde,insan olan,onu araç değil amaç olarak gören bireyin ilgi bilgi ve yeteneklerine uygun bir eğitim anlayışını ifade eder.Bu anlamda demokratik eğitimin ilk ve temel amacı bireyi özgürleştirmek onu tek yönlü olarak değil çok yönlü bir biçimde gelişmesini sağlamaktır.
Demokratik eğitim demokratik bir okulu oluşturur ve okullarda politik konuların öğretimi azalır okul toplumda gücün dağılımında eşitsizlikleri ortadan kaldırmak için çaba sarf eden ve bu bağlamda demokrasi mücadelesi veren sosyal bir örgüttür.
Ergen,demokratik bir okulun olması gereken özellikleri şöyle sıralamaktadır;
*Ahlaki ilke ve sorunlar teknik olanlardan üstün tutulmalıdır.
*Nedenler ve bilgi görev sıralaması ve yetkinin üzerinde olmalıdır.
*Okul ve okulda bulunan herkes uygulamalar hakkında diyaloglar ortaya çıkartacak durumlar yaratmaya çalışmalıdır.
*Farklı görüşler saygı ve hoşgörüyle karşılanmalıdır.
Karakütük’e göre demokratik eğitiminde şu noktalar göz önünde bulundurulmalıdır:
*Okulun politik görevi demokrasiyi benimsemiş demokrat yurttaşlar yanında demokrasinin gerektirdiği önderleri yetiştirmeyi gerektirir.
*Okulun havası demokratik kişiler arası ilişkiler aracısız iş birliğine yönelik yapıcı olmalıdır.
*Öğretimin demokratik olması programların demokratik olması ders içeriklerinin bilimsel ilkelere uygun olması gerekmektedir.
Demokratik bir eğitim okul yönetici öğretmen öğrenci ve çevre arasındaki ilişkilerin insanlara saygılı ve demokrasi ilkelerine uygun olarak işlemesiyle mümkündür.
Demokratik tutum ve davranışlar günlük yaşamda pratiği yapılarak öğrenilebilecek ve benimsenebilecek bir sistemdir ama öncelikle öğretmenler eğitilmelidir.Demirbolat öğretmenin özelliklerini şöyle sıralamaktadır.
*Bireyselleştirmeyi başarma,
*Bağımsız düşünme alışkanlığını kazandırma,
*Demokratik iletişim ortamını yaratma olarak belirtmektedir.
Demokratik eğitimin amacı toplumun içindeki her bireyin kendi doğasını geliştirme olanağının sağlanmasıdır.
Ulusavaş demokratik eğitimde üç alan üzerinde duruyor:
*Bilgi ve anlayış kazandırma
*Beceri kazandırma
*Değer ve tutum geliştirmedir.
Demokratik bir eğitim için öğrencilerin katılımı sağlanmalıdır.bunu sağlamak için de
*Öğrenci merkezli eğitim tüm okullarda benimsenmeli
*Öğrenciler okulda karar alma süreçlerine katılmalı
*Okul ve sınıflarda öğrenciler kendi düşünce ve görüşlerini rahatça söyleyebilmeli
*Öğrencilere kendi hak ve sorunlulukları anlatılmalıdır.
SENDİKALAR VE EĞİTİM
Sendika;kamu görevlilerinin ortak ekonomik,sosyal ve mesleki hak ve menfaatlerinin korumak için oluşturulan tüzel kişiliğe sahip kuruluşlardır.
Eğitim sendikaları öğretmenlerin sosyal ve kültürel yönlerinin geliştirilmesi,özlük hakları ve ekonomik durumunun iyileştirilmesi gibi sıkıntılarıyla ilgilenir.
İlk öğretmen örgütlenmesi 1908 yılında olmuştur.Şu anda eğitim iş kolu sendikaları olarak faaliyetlerini sürdüren öğretmen örgütleri;
-Türk Eğitim-Sen
-Eğitim-Sen
-Eğitim Bir-Sen
-Tem-Sen
-Hür Eğitim-Sen
-Bağımsız Eğitimciler Sendikası
-Öğretmen-Sen
-Anadolu Eğitim-Sen
ÖĞRETMEN ÖRGÜTLENMESİ
1.OSMANLI DÖNEMİNDE ÖĞRETMEN ÖRGÜTLENMESİ
İlk öğretmen örgütü meşrutiyetin ilanından kısa bir süre sonra kurulan Encümen-i Muallimin cemiyetidir.Aynı yıl içinde öğretmenlerin haklarını savunmak ve halk arasında eğitimin yayılmasını sağlamak amacıyla muafaza-i hukuk-u muallimin cemiyeti kurulmuştur.Bu iki örgüt birleşerek Cemiyet-i Muallimin adını almıştır(1908).
2.CUMHURİYET DÖNEMİNDE ÖĞREETMEN ÖRGÜTLENMESİ
-Köy öğretmenler derneği federasyonu 1963
-Türkiye öğretmenler sendikası
-Türkiye öğretmenler birleşme ve dayanışma derneği
3.1982 ANAYASASINDAN SONRA KURULAN SENDİKALAR
-Eğitim iş kolu kamu görevlileri sendikası kuruldu.(Eğitim-İş)
-Eğitim-İş,Eğitim-Sen adı altında tek bir sendikası olmuştur.
-Türk Eğitim-Sen , Eğitim-Sen ,Eğitim Bir-Sen (herkese verildi), Tem-sen(eğitim müfettişlerine),Türk-Üniversite-Sen(öğretim elemanlarına açık)
1990 yılından sonra kurulan ve hala devam eden sendikalar;
Sonuç olarak öğretmen örgütlenmesi,gelişmiş ülkelerde öğretmenlik haklarının korunması yanında öğretmenlik mesleğinin standartlarının oluşturulması ve geliştirilmesinde önemli bir yer tutar.
EĞİTİMİ ETKİLEYEN ULUSAL POLİTİKALAR
1.HÜKÜMET PROGRAMLARINDA EĞİTİM POLİTİKASI
Eğitim politikalarının oluşturulmasında hükümet programları önemli bir yer tutar çünkü ülkenin eğitim sisteminin uygulayıcılarının başından hükümetler gelir. (slayt-59.hükümetin programı)
2.MİLLİ EĞİTİM ŞURALARI
Milli eğitim şurası milli eğitim bakanlığının koordinatörlüğünde toplanan en geniş katılımlı toplantılardır.Şuraların amacı eğitimle ilgili ulusal düzeyde sorunları ele alıp rapor hazırlamak ve milli eğitim bakanlığına sunmaktır.
(slayt-milli eğitim şuraları)
17.Milli Eğitim Şurası
a)ÖZEL EĞİTİM
*özel eğitim ihtiyacı olan bireylere eğitim verilmesi.
*Öğretmenlerin de özel eğitimli çocukları da eğitebilmesi için özel eğitim programından geçirilmeli.
*Mesleki eğitim ve çıraklık eğitiminde engelli çocuklara kontenjan açılmalı.
*Üstün zekalı çocukların eğitimleri üniversitelerce açılacak sertifika programlarını bitiren öğretmenlerle yapılmalı.
*Sınıf öğretmenine özel eğitim formasyonu verilmeli.
b)OKUL ÖNCESİ EĞİTİM
*zorunlu hale getirilmelidir.
*okul öncesi eğitim kurumları açabilen kurumlar teşvik edilmeli.
*Cumhuriyetin 100. yılını kutlayacağımız 2023 yılına kadar okul öncesi eğitim okullaşma oranı %80’e ulaşması sağlanmalı.
*Genel bütçede okul öncesine ayrılan bütçe arttırılmalı.
c)İLKÖĞRETİM
*8. yıl sonunda yapılan sınavların kaldırılmalı.
*Her sınıfa rehber öğretmen görevlendirilmeli.
d)ORTA ÖĞRETİM KADEMELER ARASINDA GEÇİŞ YÖNLENDİRME VE SINAV SİSTEMİ
*Öğrencilerin alanlarının ders ağırlıklarına göre yeniden belirlenmeli
*Genel,mesleki ve teknik orta öğretim kurumları mezunlarının kendi alanlarını sürdürmeleri için ek puan verilmeli.
*ÖSS’ye girişte ağırlık orta öğretim başarı puanı kaldırılmalı.
KALKINMA PLANI
1963yılından beri planlı kalkına dönemine geçilmiştir.5 yıl arayla hazırlanır.2006’da 9.kalkınma planı yapıldı ve bu planda okul öncesi ve orta öğretim okullaşma oranında artış sağlanması hedeflenmiştir.
(slayt)
ORTA VADELİ PROGRAM
Kamu politikalarına dönük 2007-2009 yıllarını kapsayan orta vadeli programlardır.Temel amacı programda düşünme,algılama,problem çözme,öz güven ve sorumluluk duygusuna sahip insan yetiştirmektir.
BİLGİ TOPLAMA STRATEJİSİ
Burada stratejik yön,bilgi toplumuna dönüşümdür. (bilgi ve iletişim teknoloji kullanımı ile ekonomik ve sosyal faydayı arttırmayı amaçlayan etkin kullanım odaklı strateji benimsenmiştir.)
Bilgisayar ve internet kullanım oranları ülke genelinde arttırılarak,Türkiye’nin gelişmiş ülkeler arasındaki farkın kapatılması bu şekilde sağlanır.
UZUN VADELİ GELİŞME,TEMEL AMAÇLAR VE STRATEJİSİ
2023’e kadar uzanan vadeli amaç ve stratejileri belirlemektir.Temel amacı;
-temel değerleri
-kimliği koruyarak
-bilgi toplumuna geçişin sağlanması ve toplumun yaşam kalitesini yükseltmektir.
Ülkenin eğitim ve sağlık düzeyini yükseltme,gelir dağılımını düzeltme,yeni teknolojilerin geliştirilmesi,okullaşma oranının 2023’e kadar %80-%100’e kadar arttırılması.
ULUSLAR ARASI POLİTİKALAR
SOCRATES PROGRAMI
Amaç;eğitimi çağın gelişimlerine göre uygulamak ve kalitesini arttırmak için yapılan projelerdir.
Socrates programı,anaokulu çocuklarından herhangi bir yaştaki yetişkin öğrencilere ve okul ortaklarından socratese katılan ülkelerdeki eğitim politikalarının analizine kadar geniş bir eğitim alanını kapsar.ABD’de mesleki eğitim programları hariç olmak üzere bütün örgün ve yaygın eğitim programlarını kapsayan bir genel eğitim programıdır.
Hedefi eğitimi Avrupa boyutuna getirmek ve katılımcı ülkeler arasında eğitim alanındaki iş birliğini güçlendirerek yaşam boyu öğrenmeyi ve her düzeydeki eğitim kalitesini arttırmaktır.
SOCRATES PROGRAMI ETKİNLİK ALANLARI
(SLAYT)
Socrates başta yalnızca birliğe üye ülkelere uygulanmış sonra 31 ülkeye ulaşmıştır.
LEONARDO DA VİNCİ PROGRAMI
Genel anlamda AB’ye üye ve aday ülkelerin mesleki eğitime yönelik politikalarını desteklemek ve geliştirmektir.
Amaç;yeniliklerin AB boyutuna yükseltilmesi,eğitimde kalitenin arttırılması,kişilerin mesleki eğitim içinde becerilerinin arttırılmasını sağlamaktır.
Eğitimde ayrımcılığa karşı kadın erkek eşitliğini sağlamak iş gücünde dezavantajlı konumda bulunanların eğitim almasını kolaylaştırmaktır.
